Een akkoord binnen handbereik, maar geblokkeerd

De Europese richtlijn hernieuwbare energie verplicht fossiele brandstofleveranciers om een groeiend aandeel hernieuwbare energie in het wegvervoer te brengen. Wie hernieuwbare elektriciteit, waterstof of andere hernieuwbare brandstoffen levert, ontvangt daarvoor e-credits die fossiele leveranciers kunnen aankopen om hun verplichtingen te halen. Dit mechanisme bestaat al  onder toezicht van de FOD Economie, maar dient dringend aangepast te worden als gevolg van de meest recente herziening van de Europese richtlijn. De omzetting van de nieuwe doelstellingen opgenomen in RED III Transport is broodnodig om het mechanisme blijvend te laten werken en nodige stimulansen te bieden aan verschillende sectoren, waaronder de EV-sector. EV Belgium riep de bevoegde minister op in april 2025 om het nodige werk te verrichten, maar daar is vooralsnog geen gehoor aan gegeven. 

“België heeft de Europese omzettingstermijn voor RED III al geruime tijd overschreden. Terwijl onze buurlanden hun kader voor hernieuwbare energie in transport verder uitbouwen, blijven Belgische investeerders in laadinfrastructuur wachten op duidelijkheid. Dat uitstel heeft een economische prijs.” benadrukt Philippe Vangeel, directeur bij EV Belgium. 

De omzetting staat nochtans uitdrukkelijk in het federale regeerakkoord. Een brede coalitie van bedrijven uit de energie-, transport- en industriesector vroeg de regering onlangs opnieuw in een gezamenlijke brief om de doelstellingen op 1 januari 2027 in werking te laten treden. Op regeringsniveau ligt een akkoord binnen handbereik, maar blijft het wachten op een formele beslissing. Een onnodige politieke impasse die veel geld zal kosten volgens EV Belgium. Het uitblijven van deze beslissing heeft een rechtstreekse impact op de waarde van de e-credits die het afgelopen jaar gekelderd is van ca. €18 naar €5 per credit, wat overeenkomt met een daling van €0,07 naar €0,02 per kWh. Ter vergelijking: in Nederland, waar RED III Transport wel al is omgezet, ligt de gemiddelde waarde momenteel op €0,10 per kWh. Volgens een conservatieve inschatting van EV Belgium heeft dit in 2026 samen net geen €4 miljoen aan investeringskapitaal voor de Belgische laadpalensector gekost. Tegen eind 2027 loopt dit - volgens diezelfde schatting - op tot meer dan €27 miljoen euro. Deze grootorde toont waarom beleids- en investerings-zekerheid essentieel zijn voor een sector met hoge investeringskosten.

Vangeel benadrukt: “De omzetting van RED III Transport hebben we zelf in de hand en leidt tot een grotere onafhankelijkheid van prijsschokken op de oliemarkt. Verschillende rapporten uit het buitenland (o.a. TU Delft) tonen uitdrukkelijk aan dat meer elektrificatie binnen REDIII de totale kosten - ook voor mensen met een diesel- en benzinewagen - (kan) doen dalen omdat elektriciteit een goedkope manier is om de doelstelling te halen.”

Wat er op het spel staat

Economisch:
Een goed werkend creditsysteem verkort de terugverdientijd van een laadplein en drukt zo de laadprijs voor consumenten. Het kan letterlijk het verschil maken tussen investeren en afhaken. Nederland en Duitsland hebben RED III Transport al omgezet, Frankrijk volgt in 2027. Daar levert elke kWh hernieuwbare stroom wél een stabiele waarde op. Investeerders trekken daarom naar onze buurlanden, en de groei van laadinfrastructuur in België stagneert sinds het laatste kwartaal van 2026. Elke maand uitstel vergroot dat risico.

Concurrentie in de transportsector:
Ondanks dat we op vlak van elektrificatie van personenwagens in België een Europese koploper zijn, hinken we voor bestelwagens en vrachtwagens achterop. Voor een logistieke draaischijf als België is dat een reëel risico. Stabiele E-credits voor het laden kunnen ook echt het verschil maken in de business case van een elektrische vrachtwagen. Onze buurlanden bieden die waarde al voor hun logistieke spelers, België niet en dreigt hiermee concurrentiekracht te verliezen.

Een kostenefficiënte klimaatmaatregel die zichzelf financiert:
Deze goedkope CO₂-maatregel blijft onnodig lang onbenut, terwijl ze de overheid budgettair niets kost: het systeem financiert zichzelf. Wegtransport is goed voor bijna 29% van onze broeikasgasuitstoot en is volgens het laatste rapport van het Vlaams Energie- en Klimaatplan de enige sector waarvan de uitstoot sinds 1990 is gestegen. Tegelijk liggen hier de betaalbare oplossingen vandaag al klaar. Zonder ambitieuze doelstellingen mist België een belangrijke hefboom om zijn Europese klimaatdoelstelling te halen, met het risico op boetes of dure emissierechten uit het buitenland. Bovendien verschuift de inspanning dan naar industrie, landbouw en huishoudens, waar reducties moeilijker en duurder zijn.

“Er is vandaag geen enkele gegronde reden om REDIII Transport niet om te zetten, nog economisch, nog voor het klimaat.” concludeert Philippe Vangeel

Wat nu nodig is

Voor EV Belgium is de analyse eenvoudig, de omzetting van RED III Transport staat in het regeerakkoord en de Europese termijn is al lang verstreken. Elke verdere vertraging ondermijnt de rechtszekerheid voor investeerders en opent de deur naar een Europese inbreukprocedure. Het is ondertussen bewezen dat deze maatregel de burger zo goed als niets kost: studies in Nederland, Duitsland en Frankrijk ramen de impact aan de pomp op hooguit enkele eurocent per liter, en tonen aan dat meer elektrificatie de totale kosten kan drukken, omdat elektriciteit een goedkopere manier is om de doelstellingen te halen.

Daarom vragen EV Belgium en haar 140 bedrijven de voltallige regering om RED III Transport op 1 januari 2027 in werking te laten treden, desnoods met terugwerkende kracht, zoals ook in Nederland, Duitsland en Spanje gebeurde. Daarbij zijn ambitieuze doelstellingen essentieel, want te lage doelen houden de creditprijzen laag en ondermijnen net de investeringen die de richtlijn beoogt. Het kader moet bovendien alle laadpunten erkennen (ook private), credits toekennen op basis van de reële hoeveelheid hernieuwbare energie, en werken met een eenvoudig en rechtszeker register dat ook toegankelijk is voor kleinere spelers.

Philippe Vangeel besluit: “Niemand kan voorspellen wanneer de volgende energiecrisis uitbreekt of hoe hoog de olieprijs morgen staat. We kunnen er wel voor kiezen  een ambitieuze omzetting die investeringen, jobs en een competitieve laadprijs garanderen in België. Het akkoord ligt binnen handbereik: we roepen de coalitie op om het dit najaar af te ronden.”

###